Categorie: Projectrapportages

De Energiewet vervangt de oude Elektriciteitswet en Gaswet en brengt de regels voor gas, elektriciteit en nieuwe energiedragers samen in één wet. De wet is bedoeld om de energievoorziening betrouwbaar, veilig en betaalbaar te houden in een tijd waarin energieproductie, -gebruik en -distributie sterk veranderen. Daarbij spelen onder meer netcongestie, lokale energieopwekking, opslag, flexibiliteit en betere gegevensuitwisseling een steeds grotere rol.

Voor wasserijen en stomerijen zijn de gevolgen niet direct ingrijpend, maar de wet kan wel belangrijk worden bij groei, uitbreiding, verhuizing of verduurzaming. Juist in situaties waarin meer elektriciteit nodig is, kan de beschikbare transportcapaciteit een knelpunt vormen. In het volledige onderzoek leest u welke veranderingen de Energiewet met zich meebrengt en wat dit kan betekenen voor uw bedrijf.

Dit onderzoek geeft een overzicht van de tarieven en heffingen voor 2026 op het gebied van leidingwater, afvalwater, energie en distributie. De tarieven voor leidingwater stijgen gemiddeld beperkt, maar door de verhoging van het plafond voor de Belasting op Leidingwater kunnen de totale waterkosten voor bedrijven fors toenemen. Ook de zuiveringsheffing voor afvalwater blijft stijgen, waarmee de trend van de afgelopen jaren wordt voortgezet.

Bij aardgas en elektriciteit dalen de totale variabele prijzen in 2026 ten opzichte van 2025, vooral door lagere marktprijzen. Tegelijk blijft de energiebelasting een groot aandeel vormen in de totale kosten. Voor de komende jaren komen daar nieuwe kostenontwikkelingen bij, zoals ETS-2, de bijmengverplichting groen gas en de vrachtwagenheffing. In het volledige onderzoek vindt u de belangrijkste tarieven, verwachte kostenontwikkelingen en aandachtspunten voor de komende jaren.

TKT heeft de eerdere conclusies over fossielvrije alternatieven voor aardgas, benzine en diesel opnieuw beoordeeld op basis van de meest recente ontwikkelingen. Daarbij is gekeken naar waterstof, groen gas, vloeibare biobrandstoffen, hout, elektriciteit en synthetische brandstoffen. De conclusie blijft ongewijzigd: waterstof, groen gas, hout en e-fuels zullen naar verwachting geen grote rol spelen binnen wasserijen en stomerijen, vooral door beperkte beschikbaarheid, hoge kosten, lagere efficiëntie of inzet in sectoren waar minder alternatieven zijn.

Elektriciteit blijft daarmee de meest kansrijke route voor zowel processen als vervoer en distributie. Elektrische technieken worden volwassener, de prijsverhouding tussen gas en elektriciteit verandert en elektrische mobiliteit groeit snel. Tegelijk blijft netcongestie een belangrijke vertragende factor bij verdere elektrificatie. In het volledige onderzoek leest u per energiedrager waarom eerdere conclusies wel of niet veranderen en welke ontwikkelingen voor wasserijen en stomerijen het meest relevant zijn.

TKT heeft onderzocht wat de actuele stand van zaken is rond waterbesparing en waterrecycling in wasserijen en stomerijen. In het verleden bleek al dat forse waterbesparing technisch mogelijk is, maar dat de business case vaak onvoldoende was. Door de stijgende kosten van drinkwater en afvalwater, en door de verhoging van het plafond voor de Belasting op Leidingwater vanaf 2026, verandert die situatie. Waterbesparing kan daardoor financieel veel relevanter worden dan enkele jaren geleden.

Daarnaast heeft de overheid als doel gesteld om het zakelijke drinkwaterverbruik in 2035 met 20% te verlagen. Voor wasserijen en stomerijen gelden op dit moment vooral algemene regels voor lozing op het riool, met specifieke aandacht voor onder meer PER bij stomerijen en PFAS. Er zijn diverse technieken beschikbaar om afvalwater te zuiveren en opnieuw te gebruiken, maar een praktische leidraad voor de sector ontbreekt nog. In het volledige onderzoek leest u welke regels, kostenontwikkelingen en technische mogelijkheden relevant zijn, en waarom een sectorspecifieke aanpak voor waterrecycling gewenst is.

De herziene Europese richtlijn voor stedelijk afvalwater, de UWWTD, is op 1 januari 2025 van kracht geworden en moet uiterlijk in 2027 zijn omgezet in nationale wetgeving. De richtlijn moet zorgen voor schoner oppervlaktewater, minder ongezuiverd afvalwater, meer aansluitingen op het riool en een klimaatneutrale waterzuivering. Ook moeten meer stoffen, zoals microverontreinigingen, fosfaat en stikstof, uit afvalwater worden verwijderd.

Voor Nederland raakt de richtlijn vooral gemeenten en waterschappen, omdat zij verantwoordelijk zijn voor inzameling, transport en zuivering van stedelijk afvalwater. Wasserijen en stomerijen lozen hun afvalwater op het riool en vallen daardoor indirect binnen de reikwijdte van deze ontwikkeling. Er lijken geen directe bedreigende verplichtingen voor de sector uit de richtlijn voort te komen, maar hogere kosten voor afvalwaterzuivering liggen wel voor de hand. In het volledige onderzoek leest u wat de UWWTD precies inhoudt en waarom deze richtlijn toch relevant is voor de sector.

TKT geeft in dit onderzoek een update van de meest recente ontwikkelingen rond netcongestie. De druk op het stroomnet neemt verder toe, terwijl uitbreiding van kabels, transformatorhuisjes en hoogspanningsstations veel tijd kost. Daardoor wordt steeds meer ingezet op het beter benutten van het bestaande net, onder meer via flexibel elektriciteitsverbruik, energiehubs, nieuwe contractvormen en financiële prikkels. Flexibiliteit wordt daarbij niet gezien als tijdelijke noodoplossing, maar als onderdeel van het toekomstige energiesysteem.

Voor wasserijen en stomerijen is dit relevant omdat uitbreiding, elektrificatie van warmtevoorziening en elektrisch vervoer kunnen leiden tot een grotere behoefte aan transportcapaciteit. Die capaciteit is niet altijd vanzelfsprekend beschikbaar. Bedrijven kunnen daarom te maken krijgen met wachtrijen, alternatieve contractvormen of de noodzaak om samen met andere bedrijven naar oplossingen te zoeken. In het volledige onderzoek leest u welke maatregelen, subsidies en flexibele oplossingen er zijn, en wat deze ontwikkelingen kunnen betekenen voor wasserijen en stomerijen.

De PPWR stelt nieuwe Europese eisen aan verpakkingen en verpakkingsafval en wordt vanaf 12 augustus 2026 rechtstreeks van toepassing in alle EU-lidstaten. De verordening moet de groeiende hoeveelheid verpakkingsafval terugdringen, onder meer door verpakkingen beter recyclebaar te maken, meer gerecycled materiaal te gebruiken, overbodige verpakkingen te beperken en hergebruik te stimuleren. Verpakkingen die vanaf 2030 voor minder dan 70% recyclebaar zijn, mogen niet meer op de markt worden gebracht.

De PPWR is niet rechtstreeks specifiek op wasserijen en stomerijen gericht, maar raakt wel producten die in de sector worden gebruikt, zoals plastic verpakkingen, kledinghoezen, folie en hangers. De precieze impact is nog niet volledig duidelijk, omdat veel aanvullende normen en regels nog worden uitgewerkt. Wel is duidelijk dat iedere verpakking kritischer bekeken zal moeten worden: is deze echt nodig, kan het minder en is hergebruik mogelijk? In het volledige onderzoek leest u welke eisen de PPWR stelt, welke verpakkingen relevant zijn voor de sector en waar bedrijven zich nu al op kunnen voorbereiden.

TKT heeft onderzocht welke wet- en regelgeving, energiedragers en praktische keuzes relevant zijn voor de verduurzaming van distributie in wasserijen en stomerijen. De sector is al begonnen met initiatieven zoals elektrische voertuigen, biodiesel en LNG, maar het grootste deel van de distributie draait nog op diesel. Tegelijk stuurt overheidsbeleid steeds duidelijker op klimaatneutraal vervoer: zero-emissiezones, vrachtwagenheffing, strengere CO₂-normen en de ambitie dat nieuwe vrachtwagens vanaf 2040 volledig zero-emissie zijn, maken verduurzaming steeds urgenter.

Uit het onderzoek blijkt dat elektriciteit waarschijnlijk de dominante energiedrager wordt voor distributie, van vrachtfiets tot vrachtwagen. Waterstof lijkt voor deze sector voorlopig minder kansrijk door beperkte beschikbaarheid, hoge kosten en lagere efficiëntie. Biobrandstoffen, LNG en CNG kunnen tijdelijk een rol spelen, maar zijn geen structurele oplossing richting fossielvrij vervoer. De grootste uitdaging bij elektrisch vervoer ligt vooral bij laadinfrastructuur en netcongestie. In het volledige onderzoek leest u welke opties er zijn, wat de voor- en nadelen zijn en hoe bedrijven hun route naar duurzame distributie kunnen bepalen.

TKT heeft onderzocht wat er moet, wat er gebeurt en wat er technisch mogelijk is op het gebied van textielhergebruik en -recycling. De wet- en regelgeving is gericht op een volledig circulaire economie in 2050, met een belangrijke rol voor de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV) textiel en het Beleidsprogramma circulair textiel 2025–2030. Producenten worden verantwoordelijk voor inzameling, hergebruik, recycling en rapportage, met concrete doelen die de komende jaren stapsgewijs worden aangescherpt.

Uit recente onderzoeken blijkt dat textielstromen lastig in kaart te brengen zijn en dat veel afgedankt textiel nog altijd bij het restafval belandt of naar het buitenland wordt geëxporteerd. Hergebruik functioneert deels goed, maar vooral buiten Nederland; echte vezel-tot-vezelrecycling staat nog in de kinderschoenen en kent technische, economische en kwaliteitsuitdagingen. Voor wasserijen en stomerijen is dit thema relevant omdat zij textiel inkopen, beheren, onderhouden en afdanken, en daarmee invloed hebben op de duurzame inzetbaarheid van textiel. In het volledige onderzoek leest u welke regels gelden, hoe de markt zich ontwikkelt en welke recyclingtechnieken kansrijk zijn voor de toekomst.